Het jaar waarin Maurits begon terug te slaan

Na de inname van Breda beschikte de Republiek over meer ruimte om offensief te opereren. De campagne van 1591 was geen enkele veldslag, maar een reeks van belegeringen, verplaatsingen en aanvallen die elkaar snel opvolgden. Het Staatse leger richtte zich op steden en forten die de verbindingen langs rivieren en wegen beheersten. De eerste grote stap was Zutphen. Daarna kwamen onder meer Deventer, de versterking Knodsenburg, Hulst en Nijmegen in beeld. De campagne vroeg om nauwkeurige samenwerking tussen bevelhebber, ingenieurs, artillerie, infanterie, ruiterij en bevoorrading. Een veroverde stad was pas bruikbaar wanneer zij kon worden bezet en verdedigd. De inname van Knodsenburg versterkte de druk op de omgeving van Nijmegen, terwijl de operaties in het oosten en zuiden de Spaanse bewegingsruimte verkleinden. De Staatse troepen konden daardoor niet alleen aanvallen, maar ook hun eigen achterland beter afschermen. De successen maakten Maurits zichtbaar als een bevelhebber die tempo en voorbereiding aan elkaar wist te koppelen. Toch was 1591 geen einde van de oorlog. De Republiek had nieuwe steunpunten gewonnen, maar de Spaanse monarchie beschikte nog altijd over legers, geldbronnen en garnizoenen. De betekenis van het jaar lag daarom in de verandering van initiatief: Spanje hoefde niet alleen meer op opstandige aanvallen te reageren, maar moest rekening houden met een steeds doelgerichter Staatse leger.